+CONTACT

BELAST MET DE FOTOTHEEK

Sabine Dequin
sdequin@chm-lewarde.com
+(33) 03 27 95 82 82


 

MIDDELEN EN VERZAMELINGEN

> DE CINEMATHEEK

Sedert 1996 bewaart het Historisch Mijncentrum de volledige audiovisuele productie van de Houillères du Bassin du Nord-Pas de Calais. Met 501 films in 16mm- en 33mm-filmformaat en 300 geluidsopnamen is dit fonds van groot belang.

De inventaris van de filmrollen 16 en 35 mm is afgerond. Men beschikt nu over een uitgebreide lijst van de films die de Houillères sedert 1945 geproduceerd hebben. Dat is nog niet zo voor het fonds video en geluid. Alle films zijn getransfereerd op andere dragers, numerisch Betacam en SP. Dat is een garantie voor de conservatie en maakt het voor het publiek veel gemakkelijker de films te bekijken.

De films met het 16mmm- en 35 mm-filmformaat

Vanaf de nationalisatie tot de jaren 1980 hebben de Houillères du Nord-Pas de Calais vele films besteld bij zelfstandige realisatoren en bij de eigen communicatiedienst. Het doel was om de groep te valoriseren zowel intern als extern, intern voor de vorming van het personeel en extern bij potentiële klanten. Die films bestaan in verschillende vormen, gemonteerd, als rushes, zwart-wit of in kleur, met of zonder klank. Men kan ze klasseren naar drie grote thema’s : de mijnexploitatie, de films van de groepen en de sociale werken. Men kan ook drie grote perioden onderscheiden in de audiovisuele productie van van de Houillères du Bassin Nord-Pas-de-Calais :

– 1946-1951 : terwijl de slag om de steenkool woedt, lijkt informatie het meest noodzakelijk. Het gaat erom de heropbouw te tonen, de reorganisatie van de mijnen, de noodzaak van een doorgedreven productie die aanwervingen op grote schaal mogelijk maakt. Het beeld van de arbeider-mijnwerker wordt gesakraliseerd als in de film « Les Gueules Noires » (de zwarte tronies)

– 1951- 1958 : de Houillères geven een menselijker beeld van het werk in de mijn. Zij bestellen dan ook films waarin de nadruk ligt op de sociale instellingen en het vormingsaanbod op het gebied van de veiligheid en de preventie van ongelukken. Men wil het sombere imago van de mijnbouw laten verdwijnen en zo komt de modernisering van de mijninfrastructuur en de technologische vooruitgang, vooral op het vlak van het ontginningsmateriaal op de eerste plaats.

– 1958-1975 : men kan deze periode omschrijven als die van « de verdediging van de steenkool ». De films moeten een modern en toekomstgericht beeld brengen van de steenkoolontginning. Er komt dan een nieuw elan in de mijnindustrie. Het gebruik en de vorm van steenkool worden gediversifieerd. Dat wordt ondersteund met films die ook andere vormen aannemen: prestigefilms gedraaid in cinemascope en sensibiliseringsfilms onder de vorm van tekenfilms.

3 videovoorbeelden

Landschap van het mijnbekken
© Centre Historique Minier (ANMT loan)

De vakantie van de mijnwerker
© Centre Historique Minier (ANMT loan)

Het werk in de mijngalerijen
© Centre Historique Minier (ANMT loan)

De videocassettes

De 350 cassettes, voornamelijk in UMATIC, bevatten grotendeels opnamen van het einde van de jaren 1970 tot midden jaren 1980 over allerlei onderwerpen : de veiligheid, mijntechnieken gebruikt voor de steenkoolontginning of de reconversie. Het fonds omvat ook urenlange intervieuws met verantwoordelijken van de « Charbonnages de France » en vroegere mijnwerkers over hun werk en het leven in het mijnbekken.

Geluidsopnamen

Het geluidsfonds omvat opnames gemaakt in de mijngalerijen, opnames van orkesten en zangkoren van de mijnen en toespraken van de verantwoordelijken van de Houillères of van verkozenen bij openingen of andere officiële ceremonies. Er werden al meer dan 40 fragmenten met in de werkelijkheid opgenomen geluidseffecten op een audio CD overgebracht. Zo kan het grote publiek luisteren naar het geknars van de grote liftwielen, het lawaai van de delfhamers en het rollen van de kolenwagens, die werden gebruikt om de steenkool in de galerijen weg te voeren.

Het geknars van de grote liftwielen

Het lawaai van de delfhamers

Het rollen van de kolenwagens