+CONTACT

BELAST MET DE FOTOTHEEK

Sabine Dequin
sdequin@chm-lewarde.com
+(33) 03 27 95 82 82


 

MIDDELEN EN VERZAMELINGEN

> DE FOTOTHEEK

De mijnontginning is altijd een industrietak geweest, net als de metallurgie, waarvoor schilders en tekenaars veel belangstelling toonden. In de loop van de 20ste eeuw zal het aantal afbeeldingen nog sterk toenemen dankzij de technische vooruitgang inzake fotografie..

Het Historisch Mijncentrum bewaart sedert 1992 het volledige fonds foto’s samengesteld en/of geproduceerd door de dienst Public Relations van de Houillères du Nord-Pas de Calais. Deze verzameling is belangrijk wegens de grote afwisseling (tijdperken, onderwerpen, dragers), de omvang (meer dan 500 000 documenten) en de esthetische kwaliteit van de opnamen.

De fotografen werkten aanvankelijk als zelfstandigen op bestelling, maar kwamen naderhand in dienst bij de Houillères. Zo ontstond een onschatbaar iconografisch fonds van het bedrijf, dat meer dan een eeuw omspant.
U kan online voorbeelden uit het fonds consulteren:

Ondergronds

Bovengronds

Meer weten over het iconografisch fonds :

Deze verzameling foto’s omvat driekwart van de mijniconografie in Frankrijk. Alle onderwerpen in verband met de wereld van de mijn treft men er aan. Zowel de technische aspecten van de ontginning als van de verwerkende industrie, naast de mijnwerkerswijken en de sociale activiteit, eigen aan de Houillères du Bassin Nord-Pas de Calais. De oudste foto’s dateren uit het einde van de 19de eeuw, de jongste van het begin van de jaren 1980.

De fotografische albums

De fotoverzameling omvat een vijftigtal albums. Het gaat om albums die besteld werden door de mijnmaatschappijen en later door de Houillères. Zij werden samengesteld als bron voor documentatie, maar nog meer met het oog op de promotie van het bedrijf.

Enkele voorbeelden :

« The fissures album », 189

Carvin Mines, 1902, photographs by Corriol

Aniche mines company, 1926, photographs by Ernest Mésière

Construction of the Lens mines company’s large office building, 1928

Inauguration of Hénin-Liétard’s modernised 9/17 headquarters, 1952

Prentbriefkaarten

Het Historisch Mijncentrum bezit meer dan 2 500 prentbriefkaarten van het begin van de 20ste eeuw tot de jaren 1970, waarbij de reeksen «Au pays noir», «Mines et mineurs» en «Courrières». Men krijgt zo een goed zicht op de mijnzetels, de mijnwerkerswijken, de mijnwerkers aan het werk, en geschreven getuigenissen over het dagelijks leven van de mijnwerker.

Het oorspronkelijk fonds werd naderhand nog uitgebreid met twee belangrijke aanwinsten : het fonds Quiquempois en het fonds Andrejak met respectievelijk 745 en 1073 kaarten.

Documentaire dossiers

Men heeft een honderdtal iconografische dossiers samengesteld met zwartwit- en kleurfoto’s afkomstig uit giften van particulieren of uit de verzameling van de dienst Public Relations. De beelden zijn thematisch geordend (mijnzetel, werk onder- en bovengronds, geschiedenis van het mijnbekken, Poolse emigratie, staking, sluiting van een zetel en val van een schachttoren, beroepsvorming, mijnwerkerswijk, sociale en culturele activiteit) en gerangschikt volgens de mijnmaatschappijen en mijnzetels.
Deze dossiers betreffen het gehele mijnbekken en dateren van het begin van de twintigste eeuw tot vandaag.

De glasplaten van de mijnen van Lens

Dit fonds is afkomstig van de « Compagnie des mines de Lens ». Het omvat meer dan 6500 glasplaten van verschillend formaat, positieve als negatieve. Het werd onlangs geconditionneerd en wordt nu geïnventariseerd en geïdentificeerd. Het omvat, bijvoorbeeld, beelden van de mijnsites in de streek van Lens, voor, tijdens en na de Eerste Wereldoorlog. U ziet zo de omvang van de verwoestingen tijdens de oorlog en de heropbouw, ook nog pas aangeworven mijnwerkers, mannen, vrouwen en kinderen.

Het fonds van de groep van Lens-Liévin

De fototheek bewaart het grootste deel van de zwart-witfoto’s die gediend hebben voor de illustratie van het bedrijfsblad van Lens-Liévin, «Notre mine, nuit et jour», (Onze mijn nacht en dag) van 1950 tot begin jaren 1970.
Het fonds omvat heel wat contactafdrukken en negatieven in verband met de industriele en sociale activiteit van de groep ( vakantiecolonies, huishoudschool, sport en vrije tijd), de pensionering en het bezoek van personaliteiten.

Afdrukken in zwart-wit

De verzameling zwart-witafdrukken omvat verschillende fondsen waarvan er slechts enkele geïnventariseerd zijn. Zo vindt men een belangrijke reeks luchtopnamen afkomstig van particuliere operatoren, van de jaren 1930 tot de jaren 1980 ; daarnaast reportages over de verschillende groepen van het mijnbekken, inhuldigingen van mijnzetels en handelsbeurzen, ook foto’s van het personeel voor de illustratie van de bladen van de groepen.

De ektachromes en kleurdiapositieven

In het midden van de jaren 1960 begonnen de fotografen van de dienst Public Relations kleurfilm te gebruiken, maar werkten ook verder met zwart-wit. Die beelden werden gebruikt voor de publicaties van de verschillende filialen van de Houillères, de reclamefolders, de panelen op de standen bij handelsbeurzen en de dagbladen van de groepen, waarbij o.a. «Relais».

Het fonds kleurfoto’s biedt zo een panorama van de activiteit in het mijnbekken tot in de jaren 1980, meer bepaald van de modernisering en daarna van de sluiting van de mijnzetels en van de renovatie van de mijnwerkerswijken.