+BEZOEKUREN

Vrije toegang alleen na afspraak :
Maandag tot vrijdag
9 – 17u
+33 (0)3 27 95 74 22
+CONTACT

DIRECTRICE VAN HET DOCUMENTATIECENTRUM

Virginie Malolepszy
vmalolepszy@chm-lewarde.com

ASSISTANTE DOCUMENTATIE

Frédérique Delforge
fdelforge@chm-lewarde.com

MIDDELEN EN VERZAMELINGEN

> HET ARCHIEF

Het Historisch Mijncentrum bewaart een omvangrijk papieren archief, dat men vrij kan consulteren na afspraak met de documentatiedienst.

De collecte

Het verzamelen van de mijnarchieven begon in het midden van de jaren 1970 in de Houillères du Bassin du Nord-Pas-de-Calais. Dit bedrijf had ervoor gekozen objecten, mijnmateriaal, maar ook documenten samen te brengen op de site van de Delloyemijn. Het ging er aanvankelijk om een keuze documenten te verzamelen die men kon gebruiken voor tentoonstellingen. In 1984 kregen de Houillères du Bassin du Nord-Pas-de-Calais van het bestuur van het Franse staatsarchief (Archives de France) de toelating dat fonds zelfstandig te besturen en de inzameling, het beheer en de valorisering toe te vertrouwen aan het Historisch Mijncentrum.

Als gevolg van de mijnsluitingen werden in het Historisch Mijncentrum van 1985 tot 1992 heel wat documenten gedeponeerd van de oude mijnmaatschappijen of de Houillères du Bassin Nord-Pas de Calais.

Het archieffonds

Het archief bewaard in het Centrum omvat 2500 meter en gaat over de volledige periode van steenkoolontginning in het mijnbekken van Nord-Pas-de-Calais (1720-1990). (Van het prille begin van de mijncompagnies tot de sluiting van de genationaliseerde mijnen). Men vindt in dit archief informatie over alle onderwerpen in verband met de mijnwereld, als organisatie van het bedrijf, economische en sociale geschiedenis, kennis van de ondergrond, ontginningstechnieken, industrieel patrimonium. Sommige fondsen als die van de compagnies van Anzin, Lens of Bruay zijn uitstekend bewaard en zo haast een « goudmijn » voor de studie van de geschiedenis van die bedrijven. Over Anzin vindt men zelfs geaquarelleerde plannen van de verschillende exploitatiezetels, dossiers en plannen van het gehele spoorwegnet naast vele documenten over de organisatie van het bedrijf, de sociale werken en de mijnzetels van 1752 tot 1970…

Een rijke bron voor onderzoek

Het documentatiecentrum is dé plaats bij uitstek, waar onderzoekers informatie en inspiratie kunnen opdoen voor hun onderzoeksproject. De eerste gebruiker, het Historisch Mijncentrum, baseert zich hierop voor het opstellen van het programma van het museum (tentoonstellingen en evenementen) en voor de publicaties (reeks «Mémoires de Gaillette », huiskrant en pers). Daarnaast komen onderzoekers uit allerlei vakgebieden informatie zoeken voor hun werk. Het gaat om mensen uit de uitgevers – en filmwereld, universitairen naar ook mensen die wat meer willen weten over hun vroegere werkplaats, of over bepaalde gebeurtenissen. Ze zijn op zoek naar anecdotes of gewoon wat meer informatie.

Men ontvangt een honderdtal onderzoekers per jaar. Dat zijn voor de helft universitairen uit de streek of uit Frankrijk. Het gaat om studenten en doctorandi uit alle studierichtingen. Het Centrum bezit trouwens meer dan 200 academische werken die met de hulp van het archief tot stand kwamen, dit over verschillende onderwerpen, zoals architectuur, recht, menswetenschappen, wetenschappen, geneeskunde, ingenieurstudie … Maar ook over de meest diverse onderwerpen: de electrificatie van de mijnen in Pas-de-Calais van 1880 tot 1930, sociaal recht in de Franse steenkoolmijnen van 1810 tot 1939, de rol van lichaamsbeweging in de politiek van de patrons van de mijnmaatschappijen in Nord/Pas-de-Calais in de periode 1870-1939 of die van de harmonies, fanfares en slagwerk in het mijnbekken van Pas-de-Calais tussen 1880 en 1950.

Heel wat onderwerpen werden nog nooit bestudeerd. De onderzoekers kunnen dan ook veel bronnen vinden in het fonds van het Centrum om een beter beeld te krijgen op de geschiedenis van het mijnbekken.

Andere centra die een fonds over de mijnen bezitten :

Agence Nationale pour la Garantie des Droits des Mineurs (ANGDM) (Nationaal Agentschap voor de garantie van de rechten van de mijnwerkers)
www.angdm.fr

Centre des Archives du Monde du Travail (Centrum van de archieven over de arbeidswereld)
www.archivesnationales.culture.gouv.fr/camt

Commune de Carmaux. Centre Culturel Jean-Baptiste Calvignac (Gemeente Carmaux)
centreculture@wanadoo.fr

Les Houillères du Bassin de Lorraine. Annexe Jeanne d’Arc du Service départemental d’archives de la Moselle.
www.archives57.com